امیر انصاری در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «دیار آفتاب» با تشریح وضعیت آلودگی هوای استان مرکزی اظهار کرد: موقعیت جغرافیایی، شرایط توپوگرافی و استقرار صنایع مختلف در استان، به‌ویژه در محدوده اراک و شازند، موجب شده است این منطقه با چالش جدی آلودگی هوا مواجه باشد و اراک در شمار هشت شهر آلوده کشور قرار گیرد.

وی افزود: علاوه بر اراک و شازند، شهرهای صنعتی دیگری مانند مهاجران و ساوه نیز در استان وجود دارند، اما بیشترین تمرکز آلودگی در اراک و شازند است. استقرار صنایع در داخل و پیرامون شهر اراک و همچنین دشت شازند، بر کیفیت هوای این دو شهر تأثیر می‌گذارد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی با اشاره به آمار ثبت‌شده از ابتدای سال تا زمان برگزاری برنامه بیان کرد: شازند حدود ۹۳ روز آلوده را پشت سر گذاشته، در حالی که این عدد در مدت مشابه سال گذشته حدود ۵۹ روز بوده است؛ بنابراین وضعیت این شهر از نظر تعداد روزهای آلوده، افزایشی بوده است.

انصاری ادامه داد: اراک در همین بازه ۴۷ روز آلوده داشته، در حالی که سال گذشته این تعداد ۵۶ روز بوده است؛ به این ترتیب، برخلاف شازند، تعداد روزهای آلوده اراک نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش یافته است.

وی درباره تعداد روزهای پاک شهرهای استان گفت: اراک از ابتدای سال تنها دو روز پاک داشته و شازند ۹ روز پاک را ثبت کرده است. همچنین ساوه چهار روز، آستانه ۵۵ روز، مهاجران ۶۰ روز و شهباز ۸۰ روز پاک داشته‌اند.

انصاری تصریح کرد: اگرچه تعداد روزهای آلوده شازند بیشتر بوده، این شهر نسبت به اراک روزهای پاک بیشتری نیز داشته است؛ با این حال، کم‌بودن روزهای پاک در هر دو شهر نشان‌دهنده ضرورت توجه جدی به کنترل منابع آلاینده است.

سهم صنایع و خودروها در آلودگی اراک و شازند

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی با اشاره به مطالعات شناسایی منابع آلودگی اظهار کرد: طرح جامع کاهش آلودگی هوا از سال ۱۳۸۶ مطرح بوده و در سال‌های ۱۳۹۲ و ۱۳۹۶ به‌روزرسانی شده است. این مطالعات در سال ۱۴۰۳ نیز در قالب سیاهه انتشار آلاینده‌ها به‌روزرسانی شد.

وی افزود: در محدوده اراک و شازند، صنایع بزرگ و خودروها از عوامل اصلی آلودگی هستند. در شازند، نیروگاه، پالایشگاه، بخشی از فعالیت‌های پتروشیمی و سایر صنایع در انتشار آلاینده‌ها نقش دارند.

انصاری با بیان اینکه باید محدوده مطالعات در بیان سهم منابع آلاینده مشخص باشد، گفت: بر اساس مطالعات مورد اشاره، در بلوک اراک و شازند حدود ۷۰ درصد سهم انتشار مربوط به صنایع و حدود ۳۰ درصد مربوط به منابع متحرک و خودروهاست.

وی ادامه داد: در همین مطالعات، سهم پالایشگاه حدود ۴۰ درصد، نیروگاه حدود ۲۰ درصد و آلومینیوم‌سازی نزدیک به هفت درصد عنوان شده و باقی سهم به سایر صنایع و منابع مربوط است؛ اما در محدوده خود شهر اراک، نسبت متفاوت است و حدود ۸۰ درصد سهم به خودروها و ۲۰ درصد به صنعت مربوط می‌شود.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی تأکید کرد: تأثیرگذاری نیروگاه در شرایط مصرف مازوت بیشتر می‌شود. تداوم استفاده از این سوخت، با توجه به شرایط سال گذشته، جنگ و محدودیت‌های تأمین انرژی، فشار آلودگی را بر اراک و شازند افزایش داده است.

تکلیف تأمین گاز نیروگاه در طرح جامع کاهش آلودگی هوا

انصاری با اشاره به تکالیف پیش‌بینی‌شده در طرح جامع کاهش آلودگی هوای اراک اظهار کرد: در یکی از بندهای این طرح، وزارتخانه‌های نفت و نیرو موظف شده‌اند برای کاهش آلودگی هوای شهر اراک، گاز مورد نیاز مصرف سالانه نیروگاه شازند را تأمین کنند.

وی افزود: در سال‌های گذشته پیگیری‌های زیادی برای اختصاص سهم گاز انجام شد و این سهم نیز تأمین می‌شد؛ به‌گونه‌ای که مصرف مازوت بیشتر به سه ماه زمستان و بخشی از پاییز محدود بود و نیروگاه در حدود ۹ ماه سال از گاز استفاده می‌کرد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی بیان کرد: با تغییر شرایط و آسیب‌هایی که در جنگ به زیرساخت‌های انرژی وارد شد، تأمین گاز محدودتر شده و متأسفانه نیروگاه به‌صورت مستمر از مازوت استفاده می‌کند.

مصرف حدود ۳۰۰ میلیون لیتر مازوت کم‌ سولفور در سال گذشته

انصاری درباره اقدامات انجام‌شده برای کاهش پیامدهای مصرف مازوت گفت: سال گذشته با وجود شرایط خاص کشور، با همکاری مدیریت استان، نمایندگان مجلس، استاندار، سازمان حفاظت محیط زیست و وزارتخانه‌های مرتبط، برای نخستین بار حدود ۳۰۰ میلیون لیتر مازوت کم‌سولفور در نیروگاه شازند ذخیره و مصرف شد.

وی تأکید کرد: محیط زیست حتی استفاده از مازوت کم‌سولفور را نیز گزینه مطلوبی برای نیروگاه نمی‌داند، اما در شرایط اضطراری و اجبار، انتخاب سوختی با آلودگی کمتر می‌تواند بخشی از پیامدها را کاهش دهد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی افزود: نیاز روزانه نیروگاه حدود ۶ میلیون مترمکعب گاز یا معادل آن حدود ۶ میلیون لیتر مازوت است؛ بنابراین ذخیره ۳۰۰ میلیون لیتری می‌تواند حدود ۵۰ روز از مصرف را پوشش دهد و در دوره‌های حساس آلودگی و وارونگی دما مؤثر باشد.

انصاری ادامه داد: با همکاری نیروگاه، در زمان وقوع وارونگی دما اعلام می‌کردیم که از مازوت کم‌سولفور استفاده شود یا این سوخت به‌صورت ترکیبی مصرف شود.

وی گفت: در همین راستا، کمیته‌ای در معاونت عمرانی استانداری مرکزی با همکاری محیط زیست تشکیل شد و ترکیبی از سوخت‌های مختلف برای مدیریت شرایط نیروگاه مورد بررسی قرار گرفت.

طرح استفاده از گاز مایع در مسیر شورای اقتصاد

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی با اشاره به ضرورت استفاده از ظرفیت صنایع مجاور اظهار کرد: در چارچوب اقتصاد چرخشی، محصول یا پسماند یک واحد صنعتی می‌تواند در واحد دیگری استفاده شود. یکی از ظرفیت‌های موجود، گاز مایع تولیدی پالایشگاه شازند است که در نزدیکی نیروگاه قرار دارد.

انصاری افزود: برای استفاده از این ظرفیت، نشست‌های متعددی با همکاری استاندار، وزارتخانه‌های نیرو و کار، سازمان برنامه‌وبودجه و نمایندگان مجلس برگزار شده و حدود ۱۰ جلسه نیز در سازمان برنامه‌وبودجه به بررسی این طرح اختصاص یافته است.

وی ادامه داد: طرح اکنون برای طرح در شورای اقتصاد آماده شده تا با استفاده از ظرفیت ماده ۱۲ قانون رفع موانع تولید، سرمایه‌گذاری لازم انجام شود و بخشی از آلودگی نیروگاه کاهش یابد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی درباره میزان پوشش این طرح گفت: ظرفیت مورد نظر تقریباً سوخت یک واحد نیروگاه را پوشش می‌دهد، اما همین میزان نیز برای ما ارزشمند است و می‌تواند به کاهش قابل توجه انتشار دی‌اکسید گوگرد کمک کند.

انصاری هزینه اجرای طرح را حدود ۲۵ میلیون دلار عنوان کرد و افزود: تأمین منابع مالی از موضوعات اصلی اجرای آن است. تأییدیه‌های لازم در سازمان برنامه‌وبودجه بررسی شده و نماینده سازمان حفاظت محیط زیست نیز در نشست مربوط حضور داشته است تا طرح برای حمایت و تصویب به شورای اقتصاد برود.

وی در پاسخ به پرسشی درباره ظرفیت استفاده از گازهای مشعل نیز بیان کرد: ظرفیت مطرح‌شده در این بخش حدود ۶۰ تا ۶۴ درصد نیاز دو واحد نیروگاه را پوشش می‌دهد.

محدودیت تأمین مازوت کم‌سولفور از نگاه وزارت نفت

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی درباره پیگیری تأمین سوخت کم‌سولفور اظهار کرد: استاندار مرکزی در نامه‌ای به تاریخ ۱۸ شهریور، موضوع را از عظیمی‌فر، معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی، پیگیری کرده است.

انصاری افزود: در پاسخ اعلام شده که فعلاً امکان تأمین مازوت کم‌سولفور وجود ندارد و محدودیت‌های ناشی از جنگ و آسیب به زیرساخت‌ها در این موضوع مؤثر بوده است.

وی ادامه داد: بر اساس توضیح ارائه‌شده، افزایش تولید مازوت کم‌سولفور بر تولید بنزین اثر می‌گذارد و می‌تواند موجب کاهش آن شود؛ ازاین‌رو استفاده از گاز طبیعی و طرح تولید گاز جایگزین، از مسیرهای مهم پیش‌رو محسوب می‌شود.

استانداردسازی خروجی دودکش‌ها تکلیف قانونی صنایع است

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی درباره نصب تجهیزات کنترل آلایندگی گفت: مطابق ماده ۱۸ قانون هوای پاک، اگر سوخت مناسب تأمین نشود، واحد صنعتی موظف است خروجی خود را به حدود استانداردهای محیط زیست برساند.

انصاری افزود: در سال‌های اخیر روش‌های مختلفی برای حذف دی‌اکسید گوگرد مطرح شده است. برخی روش‌های تر، آب زیادی مصرف می‌کنند و پسماند قابل توجهی نیز دارند؛ اما روش‌های خشک هم وجود دارند که بدون مصرف آب می‌توانند این آلاینده را حذف کنند.

وی با تأکید بر ضرورت سرمایه‌گذاری در این بخش بیان کرد: اجرای این روش‌ها به اعتبار نیاز دارد و وزارتخانه‌های نفت و نیرو باید برای آن وارد عمل شوند؛ تاکنون اقدام و همراهی لازم در این زمینه صورت نگرفته است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی ادامه داد: با توجه به تغییرات قیمت‌ها، هزینه اجرای این تجهیزات باید دوباره ارزیابی شود، اما آثار بهداشتی آلودگی و پیامدهای آن بر سلامت مردم، اهمیت این سرمایه‌گذاری را روشن می‌کند.

طرح‌های جایگزین به نیمه دوم ۱۴۰۵ نمی‌رسند

انصاری با اشاره به زمان‌بر بودن اجرای طرح‌های اصلاح سوخت اظهار کرد: استفاده از گاز مایع مستلزم تأمین تجهیزات، نصب و اجرای طرح است؛ بنابراین نمی‌توان انتظار داشت این راهکار برای شش‌ماهه دوم سال ۱۴۰۵ آماده بهره‌برداری شود.

وی افزود: از سوی دیگر، تأمین مازوت کم‌سولفور نیز با محدودیت‌هایی مواجه است؛ به همین دلیل، درخواست ما از مسئولان کشوری این است که در تخصیص سهمیه سوخت نیروگاه شازند تجدیدنظر کنند.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی گفت: ممکن است شرایط جوی برخی شهرهایی که نیروگاه‌های آن‌ها گاز مصرف می‌کنند، مناسب‌تر باشد؛ بنابراین ضروری است در نیمه دوم سال و به‌ویژه روزهای وارونگی دما، گاز بیشتری به نیروگاه شازند اختصاص یابد.

انصاری تأکید کرد: شرایط توپوگرافی و ارتفاع اراک و شازند موجب می‌شود در زمان تشکیل لایه وارونگی نزدیک سطح زمین، حتی انتشار محدود آلاینده‌ها نیز کیفیت هوا را تحت تأثیر قرار دهد.

وی با هشدار نسبت به پیامدهای ادامه وضعیت موجود بیان کرد: اگر در این روزها برای تأمین گاز نیروگاه کمک نشود، با چالش جدی آلودگی هوا و آثار آن بر سلامت مردم مواجه خواهیم شد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی خاطرنشان کرد: با در نظر گرفتن شرایط کشور و آسیب‌های واردشده به زیرساخت‌های گازی، باید فشار از روی نیروگاه شازند کاهش یابد و در صورت ضرورت، کاهش کارکرد واحدها نیز مورد توجه قرار گیرد تا بتوان این دوره سخت را با آسیب کمتر پشت سر گذاشت. هم‌زمان، اجرای برنامه‌های بلندمدت کاهش آلودگی نیز باید ادامه یابد.

انتهای خبر/