آوا سورانه در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «دیار آفتاب» با اشاره به گسترش آموزش مجازی، بر نقش کلیدی خانواده‌ها در ایجاد محیط مناسب یادگیری و حفظ نشاط تحصیلی دانش‌آموزان تأکید کرد و هشدار داد که مواجهه بی‌رویه کودکان با اخبار حوادث و تنش‌ها می‌تواند موجب اضطراب و احساس ناامنی شود و والدین باید نقش فیلتر امنیتی را برای فرزندان ایفا کنند.

این کارشناس روانشناسی در الزامات آموزش مجازی و نقش خانواده‌ها در مدیریت فضای یادگیری اظهار کرد: آموزش مجازی تنها یک جایگزین نیست، بلکه فرصتی نو برای ایجاد پیوند عمیق‌تر میان خانه و مدرسه است. اگر والدین برخی اصول ساده را رعایت کنند، می‌توانند از افت تحصیلی فرزندشان جلوگیری کنند و نشاط یادگیری را در او زنده نگه دارند.

وی افزود: اولین اصل ایجاد محیطی شبیه کلاس درس داخل خانه است. یادگیری روی تخت یا با لباس راحتی، تمرکز دانش‌آموز را به‌شدت کاهش می‌دهد. خانواده‌ها باید فضای آرام، نور مناسب و صندلی استاندارد برای فرزندشان فراهم کنند تا ذهن او در وضعیت دریافت درس قرار گیرد.

سورانه بیان کرد: حضور فعال و به‌موقع در کلاس مجازی از دیگر نکات مهم است. گوش دادن صرف کافی نیست. مشارکت در پرسش‌ و پاسخ به معلم کمک می‌کند نقاط ضعف دانش‌آموز را تشخیص دهد. حضور فعال باعث می‌شود کودک احساس انزوا نکند و انگیزه خود را از دست ندهد.

کارشناس روانشناسی عنوان کرد: سومین نکته، نظارت همزمان با حفظ استقلال است. برگزاری کلاس در خانه نباید به دخالت مستقیم والدین در پاسخ‌گویی منجر شود. بهتر است اجازه دهند فرزندشان با چالش‌های علمی روبه‌رو شود و در عین حال زمان ورود، خروج و انجام تکالیف او را مدیریت کنند.

 پراکندگی تمرکز از بزرگ‌ترین تهدیدهای یادگیری مجازی است

وی مدیریت ابزارهای دیجیتال را ضروری دانست و تصریح کرد: در زمان برگزاری کلاس، بهتر است بازی‌های آنلاین، شبکه‌های اجتماعی و برنامه‌های تلویزیونی از دسترس کودک خارج شود. پراکندگی تمرکز از بزرگ‌ترین تهدیدهای یادگیری مجازی است. ارتباط مستمر والدین با معلمان نیز ضروری است. معلم نمی‌تواند تمامی حالت‌های چهره و نشانه‌های رفتاری دانش‌آموز را در کلاس آنلاین تشخیص دهد. اگر کودک در موضوعی دچار مشکل است یا وضعیت روحی خاصی دارد، والدین باید معلم را در جریان بگذارند.

سورانه ادامه داد: رعایت روتین خواب و تغذیه یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت در آموزش مجازی است. کلاس آنلاین نباید نظم زندگی کودک را به هم بزند. خواب کافی شبانه و خوردن صبحانه قبل از شروع کلاس، تمرکز و حافظه را به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌دهد. خانواده‌ها پیش از شروع کلاس چند دقیقه حرکت کششی یا ورزش سبک برای دانش‌آموز در نظر بگیرند.

کارشناس روانشناسی توصیه کرد: استفاده صحیح از زنگ تفریح نیز اهمیت دارد. دانش‌آموز بهتر است در این فاصله کوتاه، چند ثانیه به رنگ سبز نگاه کند، گردن و شانه‌هایش را حرکت دهد، قدم بزند و نفس عمیق بکشد. این زمان نباید با تلویزیون یا فضای مجازی پر شود.

والدین و مربیان نقش فیلتر امنیتی و منبع آرامش را برای کودکان ایفا کنند

وی درباره نحوه برخورد با کودکان در مواجهه با حجم اخبار تنش‌زا خاطرنشان کرد: در عصر ارتباطات، کودکان در معرض رسانه‌ها قرار دارند و مشاهده مستقیم اخبار ناراحت‌کننده می‌تواند اضطراب، کابوس و احساس ناامنی ایجاد کند. والدین و مربیان باید نقش فیلتر امنیتی و منبع آرامش را برای کودکان ایفا کنند.

سورانه نخستین راهکار را محدود کردن دسترسی به اخبار دانست و گفت: آنچه در روان‌شناسی به آن رژیم رسانه‌ای گفته می‌شود، برای کودکان ضروری است. تصاویر قدرت بیشتری از کلمات دارند و نباید کودکان زیر ۱۲ سال را در معرض تصاویر مستقیم از بحران‌ها قرار داد. مدیریت آگاهانه رسانه، همراه کردن کودک با گفتگوهای آرام و ایجاد محیط امن عاطفی، می‌تواند از آسیب‌های روانی ناشی از مواجهه با اخبار پرتنش جلوگیری کند.

این کارشناس به تأثیر مستقیم تصاویر و اخبار بر ناخودآگاه کودکان اشاره کرد و گفت: تصاویر خیلی سریع و عمیق روی ذهن کودکان هک می‌شود. بهترین کار این است که تلویزیون، رادیو و هر منبع خبری تصویری در حضور کودکان خاموش باشد و والدین از پخش اخبار جنگی یا گوش دادن پادکست‌های تنش‌زا در فضای خانه خودداری کنند.

وی تاکید کرد: نخستین قدم مدیریت حال والدین است. کودکان رادار اضطراب والدین هستند. اگر پدر و مادر با ترس و هیجان درباره جنگ حرف بزنند، کودک احساس می‌کند جهان در حال فروپاشی است. پس والدین باید ابتدا رفتار و احساس خود را کنترل کنند و سپس با کودک صحبت کنند.

سورانه با اشاره به اینکه گوش دادن فعال و سنجش میزان آگاهی کودک پیش‌نیاز هر گفتگویی است گفت: قبل از توضیح دادن، باید از کودک پرسید چه شنیده و کدام بخش ذهنش را درگیر کرده است. ممکن است کودک اصلاً موضوعی را که والدین تصور می‌کنند، ندیده باشد. اگر بدون پرسش شروع به توضیح کنیم، ممکن است ناخواسته کودک را به سمتی سوق دهیم که اصلاً از آن بی‌خبر بوده است.

به گفته او، در صورتی که کودک با موضوعی مواجه شده باشد، والدین باید توضیحی صادقانه، ساده و متناسب با سن او ارائه دهند: نیازی به استفاده از کلمات بزرگ و پیچیده نیست. دروغ هم نگویید؛ نگویید هیچ اتفاقی نیفتاده. کودک تضاد حرف با محیط را درک می‌کند و اعتمادش از بین می‌رود. توضیحی کوتاه مثل این کافی است که بین دو کشور اختلاف پیش آمده و بزرگ‌ترها تلاش می‌کنند صلح برقرار شود.

این کارشناس توصیه کرد که والدین برای افزایش حس امنیت کودک، از ابزارهای بصری ساده استفاده کنند: مثلاً می‌توان نقشه‌ای نشان داد و فاصله مناطق درگیر تا محل زندگی خود را توضیح داد تا کودک بداند خطر فیزیکی او را تهدید نمی‌کند.

 یکی از راهکارهای مؤثر تمرکز بر نقش افراد کمک‌کننده است. همان‌طور که راجرز، مربی شناخته‌شده کودک می‌گوید، به‌جای صحبت درباره بمب‌ها و خرابی‌ها، بهتر است درباره پزشکان، پرستاران، امدادگران و داوطلبانی حرف بزنیم که در حال کمک به دیگران هستند. این باعث می‌شود حس امید در کودک زنده بماند.

وی بر اهمیت حفظ روتین و نظم خانه در زمان انتشار اخبار تنش‌زا تأکید کرد و بیان کرد: وقتی اوضاع خبری آشفته می‌شود، معمولاً ساعت خواب، بازی و غذا خوردن کودکان به‌هم می‌ریزد. والدین باید دقیق‌تر از همیشه این روتین را حفظ کنند. تداوم فعالیت‌های روزمره پیامی واضح به کودک می‌دهد: دنیای کوچک من هنوز امن است.

سورانه افزود: فعالیت‌هایی مانند نقاشی، بازی با عروسک یا توپ، می‌تواند بهترین راه برای تخلیه هیجانات کودک باشد. بازی به او کمک می‌کند احساسات تلخ را پردازش کند و آرامش بیشتری پیدا کند.

وی ادامه داد: به نشانه‌های هشداردهنده اضطراب در کودکان توجه ویژه داشته باشید. شب‌ادراری ناگهانی، چسبیدن بیش از حد به والدین، تغییر اشتها، اختلال خواب یا ترس از تنها ماندن از نشانه‌هایی است که نیازمند توجه و مشورت با یک روان‌شناس کودک است.

ابن کارشناس روانشناسی گفت: ما نمی‌خواهیم کودکان نسبت به محیط بی‌تفاوت بزرگ شوند؛ هدف این است که یاد بگیرند جهان، با وجود تلخی‌ها، هنوز پر از مهربانی و تلاش برای صلح است. گرچه این تجربیات برای کودکان سخت و زودهنگام است، اما بخشی از اجتماعی شدن و رشد آن‌ها به‌شمار می‌رود.

انتهای خبر/