به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «دیار آفتاب» حسین معافی مدرس دانشگاه وپژوهشگر هوش مصنوعی در یادداشتی نوشت: در سال‌های اخیر، هوش مصنوعی به یکی از مهم‌ترین فناوری‌های جهان تبدیل شده است و تأثیر آن در حوزه‌های مختلف زندگی انسان به‌وضوح دیده می‌شود. ورزش و تربیت بدنی نیز از این قاعده مستثنی نیستند. امروزه هوش مصنوعی نه‌تنها در ورزش حرفه‌ای و قهرمانی، بلکه در فعالیت‌های روزمره افراد، برنامه‌های تناسب اندام، آموزش ورزش و ارتقای سلامت عمومی نقش مهمی ایفا می‌کند. این فناوری با تحلیل حجم عظیمی از اطلاعات، امکان تصمیم‌گیری دقیق‌تر، افزایش کیفیت تمرینات و کاهش خطر آسیب‌دیدگی را فراهم کرده است. 

یکی از مهم‌ترین کاربردهای هوش مصنوعی در ورزش، طراحی و شخصی‌سازی برنامه‌های تمرینی است. در گذشته مربیان بر اساس تجربه و مشاهده، برنامه‌های ورزشی را تنظیم می‌کردند، اما امروزه نرم‌افزارها و اپلیکیشن‌های مبتنی بر هوش مصنوعی می‌توانند اطلاعاتی مانند سن، وزن، سطح آمادگی جسمانی، سابقه فعالیت ورزشی و اهداف فرد را تحلیل کرده و برنامه‌ای اختصاصی ارائه دهند. این موضوع باعث می‌شود هر فرد با توجه به شرایط جسمانی خود تمرین کند و در مدت زمان کوتاه‌تری به نتایج مطلوب دست یابد.

کاربرد دیگر هوش مصنوعی در پایش و ارزیابی عملکرد ورزشکاران است. ساعت‌های هوشمند، دستبندهای ورزشی و حسگرهای پوشیدنی اطلاعاتی مانند تعداد گام‌ها، ضربان قلب، میزان کالری مصرفی، کیفیت خواب و سطح فعالیت روزانه را ثبت می‌کنند. سپس الگوریتم‌های هوش مصنوعی این داده‌ها را تحلیل کرده و گزارش‌های دقیقی درباره وضعیت جسمانی فرد ارائه می‌دهند.

این اطلاعات به ورزشکاران و مربیان کمک می‌کند تا نقاط قوت و ضعف خود را بهتر بشناسند و برای بهبود عملکرد برنامه‌ریزی کنند. پیشگیری از آسیب‌های ورزشی یکی دیگر از مزایای مهم هوش مصنوعی است. آسیب‌دیدگی همواره یکی از چالش‌های اصلی ورزشکاران بوده است. سیستم‌های هوشمند با بررسی الگوهای حرکتی، میزان فشار واردشده به عضلات و مفاصل و همچنین سوابق پزشکی ورزشکاران می‌توانند احتمال بروز آسیب را پیش‌بینی کنند. 

در نتیجه، مربیان و متخصصان می‌توانند پیش از وقوع آسیب، شدت یا نوع تمرینات را تغییر دهند و از بروز مشکلات جدی جلوگیری کنند. این موضوع به‌ویژه در ورزش‌های حرفه‌ای که سرمایه‌گذاری زیادی روی ورزشکاران انجام می‌شود، اهمیت فراوانی دارد. در حوزه آموزش ورزش نیز هوش مصنوعی تحول بزرگی ایجاد کرده است. امروزه برخی نرم‌افزارها با استفاده از دوربین تلفن همراه یا رایانه، حرکات ورزشی افراد را تحلیل می‌کنند و اشکالات اجرایی را به آن‌ها نشان می‌دهند. 

برای مثال، اگر فردی در انجام حرکت اسکات، شنا یا حرکات کششی دچار اشتباه شود، سیستم هوشمند می‌تواند به‌صورت لحظه‌ای بازخورد ارائه دهد. این قابلیت باعث می‌شود افراد حتی در خانه و بدون حضور مربی نیز بتوانند تمرینات خود را با کیفیت بالاتری انجام دهند. هوش مصنوعی در ورزش حرفه‌ای و رقابتی نیز نقش بسیار مهمی دارد. بسیاری از تیم‌های ورزشی از این فناوری برای تحلیل عملکرد بازیکنان و حریفان استفاده می‌کنند. سیستم‌های تحلیلی می‌توانند هزاران ساعت فیلم مسابقات را بررسی کرده و الگوهای تاکتیکی تیم‌ها را شناسایی کنند. 

مربیان با استفاده از این اطلاعات می‌توانند استراتژی‌های مؤثرتری برای مسابقات طراحی کنند. در رشته‌هایی مانند فوتبال، بسکتبال، والیبال و تنیس، تحلیل داده‌های مسابقه به کمک هوش مصنوعی به یکی از ابزارهای اصلی تصمیم‌گیری تبدیل شده است. علاوه بر ورزشکاران حرفه‌ای، افراد عادی نیز می‌توانند از مزایای هوش مصنوعی بهره‌مند شوند. بسیاری از اپلیکیشن‌های سلامت و تناسب اندام با استفاده از این فناوری، افراد را به داشتن سبک زندگی سالم‌تر تشویق می‌کنند. این برنامه‌ها زمان مناسب فعالیت بدنی، میزان آب مورد نیاز بدن، کیفیت خواب و حتی سطح استرس را بررسی کرده و پیشنهادهای کاربردی ارائه می‌دهند. در نتیجه افراد می‌توانند با آگاهی بیشتری از وضعیت جسمانی خود، برای حفظ سلامت و تناسب اندام اقدام کنند.

 در حوزه تربیت بدنی مدارس و دانشگاه‌ها نیز هوش مصنوعی می‌تواند نقش مؤثری ایفا کند. معلمان و مربیان با استفاده از ابزارهای هوشمند قادر خواهند بود سطح آمادگی جسمانی دانش‌آموزان را ارزیابی کرده و برنامه‌های آموزشی متناسب با توانایی‌های آنان طراحی کنند. همچنین جمع‌آوری و تحلیل داده‌های مربوط به فعالیت بدنی دانش‌آموزان می‌تواند به شناسایی مشکلات جسمانی و ارائه راهکارهای اصلاحی کمک کند. با وجود مزایای فراوان، استفاده از هوش مصنوعی در ورزش نیازمند رعایت برخی نکات است. این فناوری باید به‌عنوان یک ابزار کمکی در کنار دانش و تجربه مربیان مورد استفاده قرار گیرد و جایگزین کامل انسان نشود. همچنین حفظ حریم خصوصی کاربران و امنیت اطلاعات سلامت افراد از موضوعات مهمی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

در مجموع، هوش مصنوعی آینده ورزش و تربیت بدنی را دگرگون کرده است. از طراحی برنامه‌های تمرینی شخصی گرفته تا پیشگیری از آسیب‌ها، تحلیل عملکرد ورزشی و ارتقای سلامت عمومی، این فناوری فرصت‌های گسترده‌ای را در اختیار ورزشکاران، مربیان و عموم مردم قرار داده است. به نظر می‌رسد در سال‌های آینده با توسعه بیشتر ابزارهای هوشمند، نقش هوش مصنوعی در ورزش پررنگ‌تر شده و به یکی از ارکان اصلی مدیریت فعالیت‌های ورزشی و حفظ سلامت جامعه تبدیل شود. استفاده آگاهانه و هدفمند از این فناوری می‌تواند زمینه‌ساز افزایش کیفیت زندگی، بهبود عملکرد ورزشی و گسترش فرهنگ فعالیت بدنی در میان اقشار مختلف جامعه باشد.