به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «دیار آفتاب» رضا احسانی در نشست اهالی رسانه با موضوع روانشناسی خبر و جرایم رسانه‌ای با اشاره به سیر تاریخی منبرهای عمومی از ۱۵۰ سال پیش تاکنون گفت: روحانیون منبر داشتند، پادشاه منبر و تخت داشت، روشنفکران با سفرنامه‌ها و ترجمه‌ها وارد شدند، روزنامه‌ها تریبون‌دار شدند، وبلاگ‌ها آمدند و اکنون هر پیج اینستاگرام یک منبر است.

معاون دادستان شهرستان اراک بیان کرد: در جامعه‌ای زندگی می‌کنیم که همه بر همه حوزه‌ها صاحب‌نظرند. هر کس با حتی ۱۰۰ فالوور، ابراز نظر می‌کند؛ عمدتاً تقلیدی، گاهی سیاسی و گاهی برون‌ریزی مداوم افکار.

وی با تأکید بر اینکه نشر اخبار هرگز به این سادگی نبوده تصریح کرد: قبلاً باید برای روزنامه یا سایت می‌نوشتید، وبلاگ می‌زدید یا وبسایت راه می‌انداختید. امروز نوشتن و انتشار در کسری از ثانیه آسان شده و همین امر توهم دانایی ایجاد کرده است.

هشدار درباره بازنشر هیجانی اخبار و سناریوی دشمن

احسانی با اشاره به تجربه روزهای منتهی به حوادث دی‌ماه گفت: حجم عظیم بازنشر استوری برای روز هجدهم انجام می‌شد. در جلسات امنیتی هشدار داده شد که اگر این روند ادامه یابد، یک شب خونین خواهیم داشت.

معاون دادستان شهرستان اراک با انتقاد از «انتشار خبر بدون تفکر و تعقل» افزود: دشمن برانگیختگی شدید جامعه ایرانی را هدف گرفته است. ۳۰ تا ۴۰ سال ناکامی، جامعه را به فاز افسردگی و اندوه جمعی برده و اکنون با هیجان‌آفرینی، آن را به مرز انفجار فکری و روانی می‌رسانند.

وی با تشریح الگوی «دمیدن در کوره آتش» از سال ۹۶ به بعد گفت: هر بار هیجان بالا می‌رود، یک اتفاق قرمز می‌افتد، وارد فاز سوگ می‌شویم و دوباره التهاب جدید آغاز می‌شود. 

 احسانی پنج نکته اساسی درباره سازوکار اخبار هیجانی مطرح کرد: ابتدا این که خبر فقط اطلاعات نیست؛ محرک روانشناختی است. دوز هیجان جامعه بالا رفته و خبر هیجانی، هیجان تولید می‌کند. چرا اخبار هیجانی بیشتر منتشر می‌شوند؟ این مسئله به شرایط روانی جامعه ایرانی برمی‌گردد.

معاون دادستان شهرستان اراک اظهار کرد: سوگیری تأییدی مورد دیگری است. بشر اخبار مرتبط با عقاید و سلایق خود را می‌پذیرد و مخالفش را نادیده می‌گیرد. حتی اگر مستند نداشته باشد، خبر موافق عقاید را پروبال می‌دهد.

وی عنوان کرد: وقتی خبری زیاد تکرار می‌شود، گمان می‌کنیم معتبرتر است. کثرت شنیدن یک خبر، در ذهن ما برای آن حجیت ایجاد می‌کند.

احسانی تصریح کرد: در شرایط بحرانی، انتقال خبر باید با حساسیت بیشتری انجام شود. سرعت و صحت هر دو مهم‌اند، اما اگر صحت فدای سرعت شود، اعتماد مخاطب از دست می‌رود.

معاون دادستان شهرستان اراک با اشاره به نمونه‌ای از خبرسازی رسانه‌ای گفت: نتانیاهو نقل کرد که سردار وحیدی گفته ما بمب اتم ساخته‌ایم. اما با بررسی متن اصلی سخنرانی مشخص شد جمله این بوده: دستیابی به انرژی هسته‌ای مثل تمام کشورهای دیگر حق ماست. این خبر از یک کاربر هندی توییتر شروع شد و به رسانه‌های رسمی رسید.

احسانی ادامه داد: با استناد به فرمایش امیرالمؤمنین(ع) که «در دروغگو بودن یک فرد همین بس که هرچه شنید را بازگو کند» ما نباید مثل عوام باشیم. انسان حرفه‌ای باید زمان و مکان را بررسی کند، تحمل کند و سپس منتشر کند.

معاون دادستان شهرستان اراک با اشاره به پیشرفت هوش مصنوعی و فناوری‌های ساخت صدا و تصویر هشدار داد: امروز قدرت تشخیص تا حد زیادی کاهش یافته و نمی‌توان به راحتی چیزی را به کسی نسبت داد. باید تأییدیه‌های مستقل گرفت.

خبرنگار متعهد ماندن هزینه دارد

معاون فضای مجازی دادستانی مرکز استان خطاب به خبرنگاران با تأکید بر اینکه خبرنگار بودن مستلزم این است که جمعی با شما مخالفت کند گفت: تا زمانی که در این مسئولیت هستم، حامی ۱۰۰ درصدی خبرنگاران و فعالان فضای مجازی شهر هستم و ریل‌هایی را تعبیه می‌کنم که این مسیر بعد از من نیز ادامه یابد.

احسانی با اشاره به اینکه پیامبر(ص) نیز پیام الهی را برای ابلاغ به جامعه دریافت کرده بود، افزود: گاهی بخشی از حاکمیت با خبرنگار مخالفت می‌کند. به همان میزان که نظام حکمرانی به سعه صدر و کاهش نگاه امنیتی نیاز دارد، به همان اندازه نیز به استمرار و استقامت رسانه‌ای نیازمندیم.

این مقام قضایی با بیان اینکه بسیاری از اتفاقات بزرگ در دنیا مرهون پایمردی چند خبرنگار بوده که یک مطلب را به دست گرفته و پای آن ایستاده‌اند؛ تصریح کرد: ماندن در راه حقیقت هزینه دارد. خبرنگار متعهد ماندن هزینه دارد، قاضی متعهد ماندن هزینه دارد، معلم متعهد ماندن هزینه دارد.

وظیفه حکمرانی، کاهش هزینه خبرنگاران است

معاون فضای مجازی دادستانی استان مرکزی با تأکید بر وظیفه حاکمیت در قبال رسانه‌ها اظهار داشت: وظیفه من به عنوان بخشی از حکمرانی این است که این هزینه را به کمترین میزان ممکن کاهش دهم؛ نگاه امنیتی و سوءظن امنیتی نسبت به خبرنگار را بردارم مخصوصاً خبرنگار حرفه‌ای، آموزش‌دیده و شناسنامه‌داری که در این استان فعالیت می‌کند.

وی با اشاره به اینکه تقابل میان نیروهای سیاسی و خبرنگاران در همه کشورهای دنیا وجود داشته و فیلم‌های متعددی در این زمینه ساخته شده، افزود: بسیاری از افشاگری‌ها و پرده برداشتن از جنایت‌های بزرگ، حاصل کار خبرنگارانی است که هزینه داده‌اند.

انتهای خبر/