به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «دیار آفتاب» قاسم فراهانی کارشناس مسائل سیاسی در یادداشتی نوشت: روز ملی خلیج‌فارس، هر سال در ۱۰ اردیبهشت گرامی داشته می‌شود؛ روزی که یادآور اخراج نیروهای پرتغالی از تنگه هرمز در سال ۱۰۳۱ هجری قمری به دست نیروهای ایرانی به فرماندهی امام‌قلی‌خان است. این رویداد تاریخی نمادی از اقتدار دریایی ایران و پاسداشت حاکمیت ملی در آب‌های جنوبی کشور است. 

نام‌گذاری این روز به‌عنوان روز ملی خلیج‌فارس، در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران، تأکیدی است بر اهمیت این پهنه آبی در هویت تاریخی، فرهنگی و سیاسی ایرانیان. خلیج‌فارس یکی از کهن‌ترین نام‌های جغرافیایی ثبت‌شده در منابع تاریخی و نقشه‌های جهان است. از دوران هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان تا سفرنامه‌های یونانی، رومی و اسلامی، همواره از این پهنه آبی با نام‌هایی معادل «پارس» و «پرسیكوس» یاد شده است. 

این استمرار نام در طول بیش از دو هزار سال، نشان‌دهنده پیوند ریشه‌دار این دریا با سرزمین ایران و تمدن ایرانی است. اسناد و نقشه‌های متعددی در گنجینه‌های جهانی وجود دارد که اصالت تاریخی نام خلیج‌فارس را غیرقابل انکار می‌کند. از نظر جغرافیایی و ژئوپلیتیکی، خلیج‌فارس یکی از مهم‌ترین مناطق جهان به شمار می‌رود. این خلیج در جنوب ایران قرار دارد و از طریق تنگه هرمز به دریای عمان و اقیانوس هند متصل می‌شود. 

بسیاری از مسیرهای حیاتی انتقال انرژی جهان، به‌ویژه نفت و گاز، از این منطقه عبور می‌کند. همین موقعیت ویژه باعث شده که خلیج‌فارس در طول تاریخ، همواره مورد توجه قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای باشد و نقش کلیدی در معادلات اقتصادی و امنیتی جهان ایفا کند.

خلیج‌فارس تنها یک پهنه آبی استراتژیک نیست؛ بلکه گهواره‌ای از تمدن‌ها و فرهنگ‌ها است. در سواحل و جزایر آن، شهرها و بندرهای تاریخی بسیاری شکل گرفته‌اند که قرن‌ها مرکز مبادلات تجاری، فرهنگی و هنری بوده‌اند. موسیقی بومی جنوب، خوراک‌های دریایی خاص، معماری بادگیرها، لباس‌های محلی و آیین‌های سنتی مانند نخلی‌گردانی، لنج‌سازی، و جشن‌های دریانوردی، همه از فرهنگ غنی و زندگی پیوسته مردمان این سواحل با دریا حکایت دارند.

خلیج‌فارس بخشی جدانشدنی از هویت فرهنگی مردم جنوب ایران است. از نظر طبیعی، خلیج‌فارس دارای تنوع زیستی ارزشمند است. زیستگاه مرجان‌ها، لاک‌پشت‌های دریایی، گونه‌های مختلف ماهی، دلفین‌ها، پرندگان دریایی و بسیاری موجودات دیگر است. جنگل‌های حرا در سواحل آن، اکوسیستم‌های منحصر‌به‌فردی را شکل داده‌اند که هم در حفظ تعادل محیط‌زیست و هم در معیشت جوامع محلی نقش دارند. البته فعالیت‌های صنعتی، آلودگی نفتی و صید بی‌رویه، این اکوسیستم حساس را تهدید می‌کند و لزوم حفاظت محیط‌زیست خلیج‌فارس را بیش از پیش یادآور می‌شود.

روز ملی خلیج‌فارس فرصتی است برای یادآوری و پاسداشت این میراث تاریخی و طبیعی. در این روز، برنامه‌های فرهنگی، علمی و آموزشی متعددی برگزار می‌شود؛ از همایش‌های تخصصی درباره تاریخ و حقوق بین‌الملل خلیج‌فارس گرفته تا جشنواره‌های هنری، مسابقات دانش‌آموزی، پویش‌های مردمی و فعالیت‌های محیط‌زیستی. هدف این برنامه‌ها، افزایش آگاهی عمومی نسبت به اهمیت خلیج‌فارس، تقویت حس هویت ملی و تشویق نسل جوان به مطالعه تاریخ و جغرافیای سرزمین خود است.

در نهایت، خلیج‌فارس برای ایرانیان تنها یک نام روی نقشه نیست؛ نماد تاریخ، هویت، مقاومت و پیوستگی سرزمینی است. دفاع از نام و جایگاه خلیج‌فارس، صرفاً یک موضوع نمادین یا احساسی نیست، بلکه تلاشی است برای صیانت از حقیقت تاریخی و حقوق مسلم ایران در این منطقه. روز ملی خلیج‌فارس یادآور این پیام است که ملت ایران در طول تاریخ، با تکیه بر فرهنگ، دانش و همبستگی خود، از این پهنه آبی پاسداری کرده و امروز نیز وظیفه دارد با دانش، آگاهی، احترام به محیط‌زیست و تعامل سازنده با همسایگان، این میراث گران‌بها را برای نسل‌های آینده حفظ کند.