این پالایشگاه و مجتمع‌های پتروشیمی پیرامون آن، نه تنها سهم بسزایی در تولید فرآورده‌های نفتی مورد نیاز کشور دارند، بلکه نقطه ثقلی برای جذب سرمایه‌گذاری‌های تکمیلی در صنایع پایین‌دستی هستند.

به صورت مشخص، ظرفیت تولید بنزین در این مجتمع‌ها و مرتبط با آن، به سطوحی رسیده که توان تولید روزانه میلیون‌ها لیتر از این سوخت استراتژیک را تأمین می‌کند که نقشی حیاتی در حمل و نقل و چرخه اقتصادی کشور ایفا می‌کند.

این دستاوردها، نماد مقاومت در برابر تحریم‌ها و توانایی مهندسی ایرانی در حفظ و ارتقاء صنایع مادر محسوب می‌شود.

تولیدات استراتژیک و ماشین‌سازی

حفظ و توسعه ظرفیت‌های تولیدی تاریخی استان، مانند صنایع سنگین و ماشین‌سازی اراک، پس از انقلاب با رویکرد بومی‌سازی و ارتقاء دانش فنی دنبال شد. تولیدات این بخش‌ها شامل تجهیزات کلیدی مورد نیاز در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و نیروگاهی کشور است.

شرکت ماشین‌سازی اراک به عنوان شرکت پیمانکار رتبه اول نفت، گاز، پتروشیمی، سد، نیروگاه، صنعت، معدن، راهسازی، آب رسانی، پل و سازهای فلزی قابلیت اجرای پروژه‌های پیمانکاری بزرگ را دارد.

این واحد تولیدی، صنعتی در حوزه ساخت تجهیزات نفتی، مخازن بزرگ، سازه‌های فلزی، بویلرهای حرارتی، گلوله‌های سنگین فلزی، انواع پل، دکل‌ها و تولید شیرهای تخصصی فعالیت دارد.

این واحد تولیدی سالانه بیش از ۹۰ هزار تن ظرفیت طراحی و ساخت دارد که اکنون در بهترین حالت ممکن ۲۵ هزار تن آن بکار گیری می‌شود.

تولید واگن‌ها، لوکوموتیوها و ساخت تجهیزات پالایشگاهی، استان مرکزی را به یکی از کارگاه‌های بزرگ ملی تبدیل کرده است که وابستگی کشور به واردات در این بخش‌های استراتژیک را به شدت کاهش داده است.

شرکت واگن پارس به عنوان بزرگترین تولیدکننده انواع ناوگان ریلی در خاورمیانه و با بهره‌گیری از تکنولوژی‌های انتقال یافته از برترین سازندگان بین المللی، تولید بیش از ۱۳ هزار واگن باری، ۵۰۰ واگن مسافری، ۱۰۰ لکوموتیو و ۳۰۰ واگن مترو و ترنست را طی ۴۰ سال اخیر در کارنامه خود ثبت کرده است.

انقلاب در صنایع نوین از داروسازی و دانش‌بنیان

یکی از درخشان‌ترین نقاط عطف پس از انقلاب، شکوفایی صنعت داروسازی در استان مرکزی است. در اراک و شهرهای اطراف، با حمایت‌های صورت‌گرفته، شاهد تأسیس و توسعه کارخانجات دارویی متعددی هستیم که تولیدکننده داروهای حیاتی و تخصصی هستند.

فقط ۱۸ شرکت داروسازی در شهرستان های ساوه و زرندیه فعالیت می‌کنند که نقش مهمی از بی نیاز شدن کشور به واردات دارو و تامین نیازهای حوزه سلامت جامعه دارند.

این امر نه تنها ضامن سلامت و امنیت دارویی جامعه است، بلکه استان را به یکی از مراکز کلیدی تولید داروهای بیولوژیک و ژنریک در سطح منطقه تبدیل کرده است.

مرکزی در مسیر تبدیل‌شدن به قطب انرژی خورشیدی

در راستای تعهد ملی به کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی و توسعه انرژی‌های پاک، استان مرکزی به سرعت به سمت بهره‌گیری از پتانسیل بالای تابش خورشیدی حرکت کرده است. توسعه نیروگاه‌های خورشیدی مقیاس بزرگ و کوچک، نشان‌دهنده عزم استان در همسویی با روندهای جهانی انرژی است. سرمایه‌گذاری در این بخش، نه تنها به پایداری شبکه برق کمک می‌کند، بلکه فرصت‌های جدیدی در حوزه فناوری‌های سبز ایجاد کرده است.

محمود محمودی با اشاره به ظرفیت‌های بالقوه استان در توسعه نیروگاه‌های خورشیدی، اظهار کرد: در حالی که استان‌های اصفهان و یزد در زمینه احداث و تنوع نیروگاه‌های خورشیدی پیشتاز هستند، استان مرکزی نیز با بهره‌مندی از موقعیت جغرافیایی مناسب و میزان بالای تابش خورشید، عملکرد بسیار مطلوبی داشته است.

مدیرعامل شرکت توزیع برق استان مرکزی با بیان اینکه میانگین تولید برق از هر کیلووات نیروگاه خورشیدی در کشور حدود یک هزار و ۴۵۰ کیلووات ساعت در سال است، افزود: این رقم در استان مرکزی به یک هزار و ۸۳۰ کیلووات ساعت رسیده که نشان‌دهنده بهره‌وری بالا و ظرفیت فوق‌العاده این منطقه در تولید انرژی پاک است.

محمودی همچنین از تجلیل اداره کل منابع طبیعی استان در جشنواره شهید رجایی به‌عنوان یکی از موفق‌ترین دستگاه‌های اجرایی در زمینه توسعه انرژی خورشیدی یاد کرد و افزود: این دستاورد، حاصل تعامل سازنده و برنامه‌ریزی منسجم برای استفاده بهینه از منابع طبیعی در مسیر توسعه پایدار است. به گفته وی، این موفقیت می‌تواند فرصتی ارزشمند برای جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر فراهم آورد.

واگذاری ۲۱۱ مورد واگذاری زمین برای پروژه انرژی خورشیدی 

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مرکزی از برنامه‌ریزی برای تولید یک‌هزار و ۸۰۰ مگاوات برق خورشیدی در سال آینده خبر داد و گفت: از مجموع ۵۰۰ مگاوات ظرفیت هدف‌گذاری‌شده برای سال جاری، تاکنون ۲۱۶ مگاوات به بهره‌برداری رسیده است.

 محمدی همچنین با اشاره به روند تسهیل‌شده واگذاری اراضی برای پروژه‌های خورشیدی گفت: میانگین زمان واگذاری اراضی به سرمایه‌گذاران در استان، تنها ۴ روز کاری است که استان مرکزی را در جایگاه نخست کشور قرار داده است.

وی افزود: تاکنون ۲۱۱ مورد واگذاری زمین به مساحت ۴ هزار و ۸۷۳ هکتار بر اساس ماده ۳۲ قانون حفاظت و بهره‌برداری از منابع طبیعی، برای اجرای پروژه‌های خورشیدی انجام شده است.

استان مرکزی غنی از منابع معدنی است. پس از انقلاب، اکتشافات گسترده‌تر و بهره‌برداری مدرن‌تر از معادن فلزی و غیرفلزی (به ویژه سنگ‌های تزئینی و مرمریت) به صورت سامان‌یافته صورت گرفت. این بخش با ایجاد زنجیره ارزش از استخراج تا فرآوری نهایی، نقش مهمی در تأمین مواد اولیه صنایع پایین‌دستی کشور ایفا کرده است.

استان مرکزی امروز دارای ۶۹۲ پروانه بهره‌برداری معدنی است و پیش‌بینی می‌شود با آزادسازی پهنه‌های جدید، تعداد معادن فعال استان در سال‌های پیش‌رو به مرز هزار واحد برسد.

استان مرکزی نه‌تنها خودکفا، بلکه صادرکننده محصولات اساسی کشاورزی است

با وجود صنعتی بودن، توسعه کشاورزی و امنیت غذایی همواره از اولویت‌های پس از انقلاب بوده است. در این استان، تمرکز بر بهره‌وری و مدیریت بهینه منابع محدود آب شکل گرفته است.

 این استان با وسعت ۲۹ هزار کیلومتر مربع و جمعیتی بالغ بر یک میلیون و ۴۵۰ هزار نفر با 12 شهرستان، از استان‌های پیشرو در تعداد واحدهای صنعتی است که بیش از ۲۰ درصد آن را صنایع تبدیلی و غذایی تشکیل می‌دهند. 

استان مرکزی از فرهنگ صنعتی نهادینه‌شده‌ای برخوردار است و در بخش کشاورزی نه تنها خودکفا، بلکه صادرکننده محصولات اساسی به سایر استان‌ها از جمله تهران است.

در بخش کشاورزی، ۶۰۰ هزار هکتار اراضی زیر کشت وجود دارد که توسط ۱۰۰ هزار بهره‌بردار مدیریت می‌شود. سالانه بیش از ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تن محصول زراعی، باغی، دامی و شیلاتی تولید می‌شود.

 استان مرکزی در تولید گوشت قرمز رتبه سوم یا چهارم کشور را داراست و از ۵۴ هزار تن تولید سالانه، تنها ۱۷ هزار تن در استان مصرف شده و مابقی صادر می‌شود. در تولید گوشت مرغ نیز با تولید ۸۰ هزار تن، ۵۰ هزار تن مصرف داخلی داشته و ۳۰ هزار تن مازاد دارد. تولید شیر با ۴۰۰ هزار تن در سال، ۱۷۰ هزار تن مصرف داخلی دارد و در تولید تخم‌مرغ نیز تنها ۳۰ درصد در استان مصرف شده و بقیه صادر می‌شود. این آمار نشان از پتانسیل بالای تولید در استان دارد.

استان مرکزی در تولید محصولات استراتژیک نیز جایگاه ممتازی دارد. تولید ۵۰۰ هزار تن گندم در سال گذشته، سه برابر نیاز استان بود. در تولید گل و گیاهان زینتی نیز رتبه‌های اول تا سوم با محلات به عنوان قطب اصلی این محصول به استان مرکزی تعلیق دارد. تولید انار (رتبه دوم با مرکزیت ساوه)، تولید پسته (رتبه ششم و در حال ارتقا)، ماهیان زینتی (رتبه اول صادرات)، لوبیا (رتبه دوم) و گل محمدی (رتبه پنجم) جایگاه برجسته‌ای دارد. همچنین در کشت‌های گلخانه‌ای رتبه پنجم کشور را داراست.

انقلاب، رویکرد بهداشت و درمان را از یک کالای لوکس به یک حق همگانی تبدیل کرد

ایجاد خانه‌های بهداشت در دورافتاده‌ترین نقاط استان و استقرار پزشکان عمومی در این مراکز، دسترسی اولیه به خدمات درمانی را تضمین کرد. این شبکه، در کنار ساخت مراکز جامع سلامت، توانست از بسیاری از هزینه‌های درمانی سنگین جلوگیری کرده و سطح سلامت عمومی را ارتقا دهد.

در حوزه درمان تخصصی، بیمارستان‌های بزرگ و تخصصی در اراک و ساوه راه‌اندازی و تجهیز شدند. توسعه بخش‌های جراحی قلب، آنکولوژی و اورژانس‌های پیشرفته، نیاز به اعزام بیماران به پایتخت را به حداقل رسانده است. تلاش مضاعف برای بومی‌سازی تجهیزات پزشکی، به ویژه در حوزه‌هایی مانند تصویربرداری و تجهیزات آزمایشگاهی، از دیگر دستاوردهای کلیدی بوده است.

به گزارش دیار آفتاب، دستاوردهای انقلاب اسلامی در استان مرکزی، عرصه‌هایی بسیار فراتر از انتظارات پیش از سال ۱۳۵۷ را پوشش داده است. از تثبیت موقعیت استان به عنوان تأمین‌کننده اصلی بنزین و صنایع مادر کشور، تا ارتقاء سطح آموزش عالی و تضمین دسترسی به خدمات بهداشتی، همه و همه نشان از حرکت در مسیر استقلال و خودکفایی دارد. این دستاوردها، نه تنها میراثی از گذشته هستند، بلکه سنگ بنای محکمی برای تحقق اهداف سند چشم‌انداز ملی و تبدیل شدن استان مرکزی به قطب توسعه پایدار در دهه‌های آتی محسوب می‌شوند.