رضا رودبارانی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «دیارآفتاب» گفت: پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، ایران با نرخ بی‌سوادی بالا و محرومیت گسترده از آموزش مواجه بود. در دهه ۱۳۵۰، بر اساس آمارهای رسمی آن دوران، بیش از نیمی از جمعیت کشور، به‌ویژه در مناطق روستایی و محروم، قادر به خواندن و نوشتن نبودند. نبود زیرساخت آموزشی، تمرکز امکانات در شهرهای بزرگ، و بی‌توجهی به آموزش زنان از اصلی‌ترین مشکلات نظام آموزشی در رژیم پهلوی به شمار می‌رفت.

وی ادامه داد: با شکل‌گیری نظام جمهوری اسلامی، یکی از نخستین اولویت‌ها، گسترش آموزش عمومی و مبارزه با بی‌سوادی بود. تشکیل «نهضت سوادآموزی» به فرمان امام خمینی(ره) در سال ۱۳۵۸ نقطه عطفی در مسیر توسعه فرهنگی کشور محسوب می‌شود. این نهضت توانست میلیون‌ها نفر از مردم، به‌ویژه در روستاها و مناطق مرزی، را از تاریکی بی‌سوادی خارج کند.

معاون سوادآموزی مدیرکل آموزش و پرورش استان مرکزی افزود: امروز، پس از گذشت بیش از چهار دهه، نرخ بی‌سوادی در کشور به شکل چشمگیری کاهش یافته است؛ به‌گونه‌ای که طبق گزارش‌های رسمی، میزان سوادآموزی در گروه سنی ۱۰ تا ۴۹ سال به بیش از ۹۵ درصد رسیده است. این تحول بزرگ، حاصل سیاست‌های آموزشی، عدالت در توزیع امکانات و نگاه فرهنگی و اجتماعی نظام جمهوری اسلامی به اهمیت علم و آگاهی در رشد جامعه است.

وی گفت: بزرگ‌ترین تغییر در شیوه اجرای سوادآموزی، حرکت به سمت رویکرد مدرسه محوری است. در این سیستم، ۳۴ پایگاه سوادآموزی که عموماً در مناطقی با آمار سواد پایین‌تر در حاشیه شهرهای استان واقع شده‌اند، تشکیل شده و به هر پایگاه حدوداً سه کلاس اختصاص یافته است (مجموعاً ۱۰۹ کلاس برای پوشش ۷۰۰ نفر)

معاون سوادآموزی مدیرکل آموزش و پرورش استان مرکزی بیان کرد: نهضت سوادآموزی که در هشتم دی ماه ۱۳۵۸ به فرمان امام خمینی (ره) برای ریشه‌کنی بی‌سوادی تأسیس شد، شاهد تحولات مهمی در سیاست‌گذاری‌های خود بوده است. در گذشته، حجم ابلاغی بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ (حدود ۶۵۰۰ نفر در این استان) تعیین می‌شد، اما با توجه به نرخ بالای سواد (بالای ۹۸.۲ درصد)، این آمار با واقعیت فاصله داشت. امسال، سازمان سوادآموزی با خروج از معیار سرشماری ۹۵، آمار ابلاغی را به واقعیت نزدیک‌تر کرده است؛ به طوری که حجم ابلاغی امسال حدود ۷۰۰ نفر برآورد شده است (در مقایسه با ۱۵۰۰ نفر تحت پوشش در سال گذشته).

وی افزود: حق‌الزحمه منوط به درصد قبولی سوادآموزان در امتحانات بود اما درسیاست جدید، حق‌الزحمه مربیان دیگر منوط به نتیجه قبولی افراد نیست و مربیان به ازای میزان ساعت تشکیل کلاس، از حقوق اداره کار بهره‌مند می‌شوند که این امر تبعیض گذشته را از بین می‌برد.

رودبارانی اظهار کرد: سه دوره اصلی سوادآموزی شامل، دوره سواد که معادل اول تا سوم ابتدایی و دوره انتقال، معادل چهارم تا ششم ابتدایی و دوره تحکیم برای افرادی که دوره سواد را گذرانده‌اند اما نیاز به تثبیت آموخته‌ها دارند؛ می‌باشد.

معاون سوادآموزی مدیرکل آموزش و پرورش استان مرکزی تصریح کرد: کلاس‌های سوادآموزی در ندامتگاه‌های استان (از جمله اراک و خمین) نیز فعال است و شروع کلاس‌ها در این مراکز از فروردین ماه تا اسفند ماه ادامه دارد و مانند مدارس آموزش و پرورش محدود به مهر ماه نیست.

وی عنوان کرد: این کلاس‌ها برای پوشش بازماندگان از تحصیل و تارکین تحصیل در محدوده سنی ۱۰ تا ۶۰ سال برگزار می‌شود. دانش‌آموزانی که به دلیل شرایط سنی (بالای ۱۰ سال) امکان شرکت در مدارس عادی را ندارند، می‌توانند با شرکت در این دوره‌ها، گواهی پایان دوره ابتدایی را دریافت و سپس تحصیلات متوسطه خود را پی بگیرند.

رودبارانی ادامه داد: مفهوم سواد از دیدگاه یونسکو بدین صورت است که اوایل قرن بیستم سواد به معنی توانایی نوشتن به زبان مادری بود و اواخر قرن بیستم تسلط بر زبان مادری، یک زبان خارجی و علم کامپیوتربود. در اوایل قرن بیست و یک گسترش به دوازده حوزه شناختی (مانند سواد رسانه‌ای، عاطفی، زیست‌بومی و انرژی) بود.

معاون سوادآموزی مدیرکل آموزش و پرورش استان مرکزی خاطرنشان کرد: در آخرین تعریف یونسکو فرد باسواد کسی است که علاوه بر دانش، بتواند آن دانش را در تغییر رفتار و روند زندگی‌اش به کار گیرد. بر اساس این تحولات، پیش‌نویس اساسنامه جدید سازمان سوادآموزی نیز در حال تدوین است که بر ۶ حیطه مهارتی تأکید دارد، اما تا تصویب نهایی، فعالیت‌ها بر اساس رویکرد مدرسه محوری سال جاری پیش خواهد رفت.

انتهای خبر/