حجت‌الاسلام هادی میرزایی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «دیار آفتاب» در خصوص حقوق بشر اسلامی و کرامت انسانی گفت: نگاهی به مبانی حقوق بشر از منظر آموزه‌های اسلامی نشان می‌دهد که این مفهوم بر چهار ستون اصلی «عدالت، رحمت، کرامت و مسئولیت» استوار است. بر خلاف برخی مکاتب مدرن حقوقی که حقوق بشر را صرفاً بر پایه خواست و اراده فردی تعریف می‌کنند، اسلام حقوق انسان را با تکالیف اخلاقی و مسئولیت‌های اجتماعی گره زده است. در این دیدگاه، انسان همزمان با برخورداری از حقوق، در برابر خداوند، جامعه و سایر همنوعان خود دارای وظایف مشخصی است.

رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه استان مرکزی بیان کرد: کرامت ذاتی انسان در اسلام، اصلی بنیادین و غیرقابل‌تزلزل است که حقوق بشر تنها در سایه آن معنا می‌یابد. به تعبیر دیگر، تحقق عدالت، امنیت و کرامت انسانی، سنگ‌بنای شکل‌گیری جامعه‌ای است که در آن فرد از تحقیر و ظلم مصون بماند. اسلام تأکید می‌ورزد که سعادت حقیقی جامعه در گرو حفظ حرمت انسان است و هرگونه انحراف از مسیر عدالت و پایمال کردن حقوق مظلومان، به معنای فاصله گرفتن از ارزش‌های اصیل الهی و انسانی است.

وی افزود: این کرامت، نه یک مبحث نظری محض، بلکه یک دستورالعمل عملی برای زندگی روزمره است؛ از شیوه سخن گفتن محترمانه با مردم و حفظ آبروی مؤمنان گرفته تا همدلی با محرومان و ایستادگی در برابر ستم. جامعه‌ای که در آن امنیت، عزت و عدالت برای همه شهروندان تضمین شود، همان جامعه‌ای است که نور اسلام در آن جلوه‌گر است.

میرزایی تصریح کرد: در واقع، تمایز اصلی میان رویکرد اسلامی و سایر پارادایم‌های حقوق بشری در مفهوم «ارتباط متقابل» نهفته است. در نظام اسلامی، آزادی فردی نه در تقابل با جامعه، بلکه در تعامل با آن تعریف می‌شود. این رویکرد پیشگیرانه، با نهادینه کردن «مسئولیت اجتماعی» در ضمیر هر فرد، مانع از آن می‌شود که حقوق یک نفر به بهای تضییع حقوق دیگری یا آسیب به اخلاق عمومی تأمین شود. در حقیقت، کرامت در اسلام یک «حقِ مطلق» نیست که به هرج‌ومرج منجر شود، بلکه یک «حقِ مسئولانه» است که فرد را به عنوان عضوی از یک پیکره واحد اجتماعی به تعالی می‌خواند.

رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه استان مرکزی عنوان کرد: علاوه بر این، در جهان امروز که تکنولوژی و تحولات اجتماعی گاهی به سمت «شیء‌انگاری» انسان و تقلیل او به یک ابزار اقتصادی پیش می‌روند، تأکید اسلام بر کرامت ذاتی، یک ضرورت حیاتی برای حفاظت از حریم انسانیت است. وقتی نگاه الهی به انسان نه به عنوان یک موجود صرفاً مادی، بلکه به عنوان «خلیفة‌الله» مطرح می‌شود، حقوق بشر از یک قرارداد حقوقیِ تغییرپذیر به یک تعهد اخلاقیِ متعالی ارتقا می‌یابد. بدین ترتیب، احترام به انسان نه به دلیل جایگاه اجتماعی یا قدرت او، بلکه تنها به دلیل بهره‌مندی از روح الهی، به یک اصل تغییرناپذیر تبدیل می‌شود که زیربنای اصلی تمدن‌سازی نوین اسلامی را تشکیل می‌دهد.

انتهای خبر/